ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲ နှစ်၇၀ပြည့်၊

ဆဋ္ဌသင်္ဂါယနာတင်ပွဲ ဦးနု ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်တုံးက ရန်ကုန် ကမ္ဘာအေးကုန်းမြင့်မှာ ကျင်းပခဲ့တာ နှစ်၇၀ပြည့်ပြီ။ ဒီနေ့ ကဆုန်လပြည့်နေ့မှာ အထိမ်းအမှတ် တံဆိပ်ခေါင်း ထုတ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာအေးမှာလည်း ပွဲကျင်းပနေပါတယ်။ . တံဆိပ်ခေါင်း ၇မျိုးထုတ်တယ်။ အလျှားလိုက် ၆မျိုးနဲ့ ဒေါင်လိုက် ၁လုံး။ အားလုံး ၂၀၀ကျပ်တန်တွေပါ။ FDCလည်း ထုတ်တယ်။ ၆၀၀ကျပ်ပါ။ . တံဆိပ်ခေါင်းထုတ်တဲ့ စိတ်ကူးရော၊ တံဆိပ်ခေါင်း ဒီဇိုင်းတွေရော သဘောကျပါတယ်။ ပြောစရာက အဝါများတဲ့ တံဆိပ်ခေါင်းနှစ်မျိုးက အရောင်မှိန်တော့ ဆင်တူလိုဖြစ်နေလို့ သေချာကြည့်ခွဲရတယ်။ ရန်ကုန်စာတိုက်ကြီး အရောင်းဌာနမှာတောင် မှားလို့ပြန်လဲနေတာ တွေ့လိုက်တယ်။ . အထိမ်းအမှတ်ထုတ်မှာ တံဆိပ်ခေါင်း ၇မျိုးထုတ်တာ အများဆုံးဘဲလား မသိ။ လုံးချင်းမဟုတ်ဘဲ sheet အဖြစ်တော့ ၈ခေါင်းတွဲ ဆယ်ခေါင်းတွဲတွေ ထုတ်ဘူးတယ်။ လွတ်လပ်ရေးရပြီးတဲ့ ပထမနှစ် အာဇာနည်အထိမ်းအမှတ်ထုတ်တော့ ဒီဇိုင်းတူ အရောင်ကွဲ ၁၂လုံး ထုတ်ခဲ့တယ်။ အဲဒီတုံးက အစဥ်သုံးမထုတ်ရသေးလို့ ခဏသုံးလို့ရအောင် ထုတ်ခဲ့တာလား မသိပါ။ . တံဆိပ်ခေါင်းစုတာ ခေတ်စားချိန် ၁၉၈၀-၉၀ တွေတုံးကသာ ဒီလိုတွေထုတ်ခဲ့ရင် မြန်မာ့တံဆိပ်ခေါင်းတွေ ကမ္ဘာ့စာရင်းမှာ ပေါက်နိုင်တယ်။ ခုလည်း အများစုတဲ့ခေါင်းစဥ်ဖြစ်တဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပြိုင်ပွဲအတွက်ထုတ်ရင် စုကြမှာပါ။ နောက်လကုန်ဆို စတော့မှာမလို့ မှီပါ့ဦးမလားမသိ။ စိတ်ကူးကြည့်တာပါ။ . Fdc ပေါ်မှာ တံဆိပ်ခေါင်း အားလုံးကပ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါ။ သို့အတွက် တမျိုးထဲကပ်ထားသော FDC သာ ဖော်ပြလိုက်ပါကြောင်း။

Amin.

သူ့ဖာသာတင်ပြီး သူ့ဖာသာဘဲ ဖြုတ်ချသွားပါပြီတဲ့။ . ဒေါ်နွယ်ထွမ်းကို ထောက်ခံသူ အမေရိကန် မဲဆန္ဒရှင်တွေ အပါအဝင် ကမ္ဘာ့အနှံ့အပြားမှာ ရှိပါတယ်။ မြန်မာထောက်ခံသူတွေလဲ အတော်များပါတယ်။ ပထမသက်တမ်းတုံးက လုပ်ခဲ့တာတွေနဲ့ သမတရွေးပွဲရှုံးလို့ လုပ်ခဲ့တာတွေ မသိလို့လား၊ သိရက်နဲ့ဘဲလား မပြောတတ်၊ ထောက်ခံကြသူ အတော်များပါတယ်။ မိမိကြိုက်တာ ထောက်ခံနိုင်ပါတယ်။ ဒါ သူတို့ရဲ့ ရွေးချယ်ခွင့်ပါ။ . ကျနော်အမြင်မှာ ဒေါ်နွယ်ထွမ်းကို ထောက်ခံသူ မြန်မာဂရုကြီးနှစ်ခုရှိတယ်။ ပထမဂရုက မြန်ပြည်ကိုဒုက္ခပေးနေတဲ့ တုတ်ကြီး(အစိုးရ) ကို နှိပ်ကွပ်မယ်ထင်ကြလို့ဘဲ။ အခုအထိတော့ ထင်ရှားစွာမမြင်ရသေး။ ငြိမ်းချမ်းရေးရဖို့ မီးမွှေးရတာနဲ့ ဒစ်လည်နေတုံး။ ထောက်ခံသူတွေအဆိုအရ ပတ်ပြီးဖြုတ်နေတာတဲ့။ ပြောစရာမရှိပါ။ ဖြစ်ပါစေဆုတောင်းပြီး စောင့်ကြည့်နေယုံပါ။ . နောက်တဖွဲ့က ဘာသာရေးနွယ်သူတွေပါ။ အထူးသဖြင့် မြန်ပြည်ကနေ အမေရိကားရောက်နေတဲ့ (ဂျင်း)မကြီးကို ထောက်ခံသူတွေပေါ့။ ဒေါ်နွယ်ထွမ်းကလဲ တက်ကာစက ဝန်ကြီးဌာနအဆင့် အဖွဲ့ကြီး ဖွဲ့ပြသေးခဲ့သကိုး။ အခုတော့ ဘာလှုပ်ရှားမှုမှ မတွေ့တော့ပါ။ . မနေ့က ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ပုံတပုံ သူတင်ပါတယ်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးနဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာ အခြေအတင် ဖြစ်ပြီးနောက်ပေါ့။ သူပြန်ရှင်းတာတော့ လူတွေကိုကုပေးမယ့် ဒေါက်တာလို့ဆိုလိုတာပါတဲ့။ ပုံအရတော့ အနည်းဆုံး စိန့်ပုံဖြစ်နေပြီ။ (ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ ရေပေါ်ဖြတ်လျှောက်ပြရင်ယုံမယ်) . သိချင်တာက ဒေါ်နွယ်ထွမ်းကို ထောက်ခံတဲ့ ဒုတိယဂရုဝင်တွေရဲ့ အမြင်တွေပါ။ ခရစ်ယာန်မှာလည်း ဂိုဏ်းကွဲများစွာရှိလို့ ရယ်စရာလို့ဘဲ သဘောထားသူတွေလည်း ရှိမှာပါ။ အဓိက RC တွေ ဘယ်လိုသဘောထားမလဲ ဆိုတာပါဘဲ။ . မြန်မာတွေရဲ့မဲက ဘာမှအရေးမပါပေမယ့် အခြား အမေရိကန် ခရစ်ယာန်တွေရဲ့မဲက အရေးကြီးပါတယ်။ လာမယ့် နိုဝင်ဘာ သက်တမ်းဝက်ရွေးကောက်ပွဲမှာ အဖြေပေါ်နိုင်လား မသိ။

တံဆိပ်ခေါင်းအသစ်များလား၊

ဖေ့ဘုတ်မှာ အပြာအမှန်ခြစ်တံဆိပ်ရ Myanmar Post က မြန်မာ့စာပို့ဌာနရဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်တွေကို တင်လေ့ရှိပါတယ်။ ဒီနေ့မနက် ထူးထူးဆန်းဆန်း အုန်းပင်စိုက်ပျိုးရေးအကြောင်း တင်ထားတာတွေ့ပါတယ်။ . မြန်မာ့စာတိုက်က ပြီးခဲ့တဲ့လများအတွင်း မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်တွေဖြစ်တဲ့ လဘက်နဲ့ ကော်ဖီကို ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်ခေါင်း ထုတ်ခဲ့ပြီးပါပြီ။ ဒီအတွက် ယခုလ ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်ခေါင်းက အုန်းပင်စိုက်ပျိုးရေးဘဲ ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ်။ . ဖိုတိုရှော့ လုံးဝ မဟုတ်ရပါကြောင်း။

ကော်ဖီတံဆိပ်ခေါင်း၊

ယနေ့ ပြင်ဦးလွင်ကော်ဖီ ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်ခေါင်း ထွက်တယ်။ ''ရှိ'' အနေနဲ့ ထုတ်တာပါ။ မြန်မာပြည်မှာ လောလောဆယ် တံဆိပ်ခေါင်းကပ် စာပို့လို့မရတဲ့အတူတူ စုဖို့ဘဲ ရှိတွေထုတ်နေတာဖြစ်မယ်။ တရွက် ၂၀၀ ကျပ်ပါ။ FDC လည်းထွက်တယ်။ တခု ၆၀၀ ကျပ်ပါ။ . မြန်မာ့စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်ခေါင်း စီးရီးလို့ ခေါ်ရမယ်ထင်တယ်။ ဟိုတခေါက်က လဘက်ဂုဏ်ပြု၊ ဒီတခေါက် ကော်ဖီဂုဏ်ပြု။ ဒီလို ခေါင်းစဥ်အသစ်တွေ စဥ်းစားထုတ်ဝေတာ သဘောကျပါ၏။ . ဒီတခေါက် FDC မြန်မာမြေပုံပေါ်က ပြင်ဦးလွင် နေရာကနီးစပ်တယ်။ အရင်တခေါက် တာမိုးညဲဒေသ နေရာက အနောက်နည်းနည်း ရောက်နေသလားလို့ပါ။ နောက်လ ဘာထွက်ကုန်ကို တံဆိပ်ခေါင်းထုတ်မလည်း စောင့်နေပါမယ်ဗျို့။

အို...နှင်းဆီနီရယ်၊

ဒီအချိန်မျိုး ဒီအခြေအနေမျိုးမှာ မြန်ပြည်မှာလိုနေတာ စီးပွားရေးဆရာကြီးတွေလဲ မဟုတ်ဘူး။ ရေနံပညာရှင်တွေလဲ မဟုတ်ဘူး။ ပြည်သူလူထုကို ဓာတ်ဆီလျော့သုံးပေးဖို့ ရှင်းပြပြီး နှစ်သိမ့်စည်းရုံးပေးမယ့်သူ လိုတာဘဲ။ ဥပမာ ပြောပြမယ်။ . တီဗီကနေ ပုဝါနှစ်စ အသာချလို့ မြန်မာနိုင်ငံသူသားများရှင်။ ကမ္ဘာ့အခြေအနေက လက်ရှိမှာ ဒီလိုဒီလိုတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။ ပြောသာပြောရတယ်။ ပြည်သူပြည်သားတွေက (ဗီပီအဲန်မလိုဘဲ) ဖေ့ဘုတ်ကနေတဆင့် ကျမထက်တောင် (ပြုံးရယ်လျှက်) ပိုသိနေမှာပါ။ . အစိုးရမှာ အရံဆီ ဒီရွေ့ဒီမျှ ရှိပါတယ်။ မပြတ်လတ်အောင်လဲ စီစဥ်နေပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ မှာသလောက်မရနိုင်လို့ ပြည်သူတွေရဲ့ ပူးပေါင်းကူညီမှု လိုပါတယ်။ ကားပူးပေါင်း သုံးပေးကြပါ။ YBS တွေ ဂက်စ်မပြတ်အောင် စီစဥ်ထားပါတယ်။ ကားခလဲ မတက်စေရပါဘူး။ အားပေးကြပါအုံး။ . မဖြစ်မနေ ထွက်နေရတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအတွက် ကားpass တွေ၊ ဖယ်ရီတွေလဲ အမြန်ဆုံး လုပ်ပေးပါမယ်။ panic buying မလုပ်ကြဖို့ မေတ္တာရပ်ခံပါတယ်။ ပြည်သူပူးပေါင်းပါဝင်ပြီး ဒီအခက်အခဲကို ကျော်ဖြတ်ကြပါစို့လို့ ပြောကြည့်ပါလား။ . စုံမတောင် သတ်မှတ်ဖို့ လိုချင်မှလိုတော့မယ်။ သတ်မှတ်ခဲ့ရင်လဲ ရပ်ကွက်တွေမှာ ဗော်လန်တီယာတွေ ပေါ်လာမှာဘဲ။ ဖေ့ဘုတ်မှာ ကျွန်တော့်ကားက စုံနံပတ်ပါ။ စုံရက်မှာ ကားသုံးဖို့ အရေးပေါ်လာခဲ့ရင် ကျွန်တော်အခမဲ့ ကူညီပါရစေ၊ ဒါမျိုးတွေအထိ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ . အခုတော့.....

မြန်မာ့လက်ဖက်တံဆိပ်ခေါင်း၊

မြန်မာ့တံဆိပ်ခေါင်းသမိုင်းမှာ ခေါင်းစဥ်အထူးအဆန်းနဲ့ တံဆိပ်ခေါင်းထုတ်ပါတယ်။ မြန်မာ့လက်ဖက် ဂုဏ်ပြုတံဆိပ်ခေါင်းပါတဲ့။ မြန်မာ့လက်ဖက် ဆိုထားသော်ငြားလည်း တာမိုးညဲလက်ဖက်ခင်းကို အသားပေးထားတာပါ။ တံဆိပ်ခေါင်းထုတ်တယ်ဆိုသော်လည်း လောလောဆယ်နှစ်များမှာ ဓာတ်ကျနေတဲ့ ''ရှိ'' ထုတ်တာပါ။ တံဆိပ်ခေါင်း သီးသန့်မထုတ်ပါ။ . တံဆိပ်ခေါင်းထုတ်တာမှာ တာမိုးညဲအမည်ပါတာ နှစ်ခါရှိပါပြီ။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရာပြည့်တုံးကထုတ်တဲ့ ''ရှိ''မှာလည်း တခါပါဘူးတယ်မှတ်တယ်။ ရေးရင်းပေါ်လာတာက တံဆိပ်ခေါင်းသမိုင်း စာအုပ်ထုတ်တုံးကလည်း တာမိုးညဲကပုဂ္ဂိုလ်က စီစဥ်သူမှတ်တာဘဲ။ . တာမိုးညဲဒေသ အရင်ကမကြားဘူးပါ။ ၈၈နောက်ပိုင်း ဗဟန်း ရေခဲဆိုင်မှတ်တိုင်ကျော်ကျော်မှာ တာမိုးညဲချမ်းသာဆိုပြီး ကုမ္ပဏီဆိုင်းဘုတ်တွေ့ဘူးမှ စကြားဘူးတာ။ ဆိုင်မဆိုင် မသိပါ။ ရှမ်းပြည်မြောက်ပိုင်းမှလို့ဘဲ အကြမ်းဖျဥ်းသိတာ။ အခု''ရှိ''မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ မြန်မာပြည်မြေပုံက ပြထားတဲ့နေရာထင်ပါရဲ့။ . မြန်မာပြည်တံဆိပ်ခေါင်း ပုံမှန်ထွက်ဖို့ သူတို့ကူညီနေလား မသိပါ။ ကူညီနေတာဆိုရင်လည်း မေတ္တာရပ်ပါရစေ။ ဆက်ကူညီပါ၊ တံဆိပ်ခေါင်း ပီပီသသလေးတွေထုတ်ပါ။ အခု မြန်မာတံဆိပ်ခေါင်းမှာ တန်ဖိုး၂၀၀ကျပ်ကို မြန်မာလိုမတွေ့ပါ။ လောလောဆယ် စာပို့မရလို့ စုဖို့သိမ်းဖို့ ထုတ်သလိုဖြစ်နေသော်လည်း တံဆိပ်ခေါင်းပီပြင်စေချင်လို့ပါ။ နောက်တခု ကူညီသင့်တာက ပုံနှိပ်အရည်အသွေး ကောင်းအောင်ကူညီပေးပါ။ . တံဆိပ်ခေါင်းက ၂၀၀ကျပ်တန်ပါ။ FDCလည်း ထွက်ပါတယ်။ တအိပ် ၆၀၀ကျပ်ပါ။ မြန်မာ့စာတိုက်လုပ်ငန်း တံဆိပ်ပါတဲ့ FDC တွေကတော့ အရည်အသွေးကောင်းပါတယ်။

စိတ်ကူးထဲမှ တံဆိပ်ခေါင်း၊

နောက်လဒီအချိန်ဆို တရုပ်နှစ်ကူးချိန်ပါ။ မြန်မာ့စာတိုက်က အခြားနိုင်ငံတွေမှ စာတိုက်တွေလို တနှစ်စာထုတ်မယ့် တံဆိပ်ခေါင်းတွေကို ကြိုမကြေငြာလို့ တရုပ်နှစ်ကူးတံဆိပ်ခေါင်း ထုတ်မထုတ် ကြိုမသိနိုင်ပါ။ အစဥ်အလာ မရှိခဲ့လို့ ထုတ်မယ်လည်းမထင်ပါ။ ဒီတော့ AI အကူအညီနဲ့ စိတ်ကူးယဥ် ထုတ်လိုက်ပါတယ်။ . တံဆိပ်ခေါင်းစုသူလောကမှာ အကြောင်းအရာအလိုက် စုဆောင်းသူတွေ ရှိကြပါတယ်။ ဥပမာ အိုလံပစ်ပွဲတံဆိပ်ခေါင်းတွေ ရှာဖွေစုသူရှိသလို ငှက်ပုံပါတာနဲ့ စုသူလည်းရှိပါတယ်။ အချို့လည်းပန်းပုံ လိပ်ပြာပုံ လှေပုံ ကားပုံ လေယာဥ်ပုံပါတာနဲ့ စုကြပါတယ်။ ဘယ်နိုင်ငံကထုတ်ထုတ် စုကြတာပါ။ . ဒီလိုဘဲ အထိမ်းအမှတ်အတွက် စုကြသူတွေထဲ တရုပ်နှစ်သစ်ကူးပွဲအတွက် စုသူအတော်များပါတယ်။ ဒါကိုသိတဲ့ နိုင်ငံတွေက တရုပ်နှစ်ကူးတိုင်း သက်ဆိုင်ရာတိရစ္ဆန်ပုံတွေနဲ့ ထုတ်ကြတာပေါ့။ အမေရိကန်အပါအဝင် နိုင်ငံအတော်များများက ထုတ်တာတွေ့ဘူးတယ်။ ရောင်းရမှာသေချာတော့ စာတိုက်ဝင်ငွေရတာပေါ့ဗျာ။ . မြန်မာနိုင်ငံမှာတော့ တခါမျှ မထုတ်ခဲ့ဘူးပါ။ သို့သော် မကြာခင်ကစ တရုပ်နှစ်ကူးကို ရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် စသတ်မှတ်ခဲ့ပါပြီ။ မြန်မာ့စာပို့ဌာနကလည်း တံဆိပ်ခေါင်းမျိုးစုံကို လစဥ်နီးပါး တိုးမြှင့်ထုတ်နေတာဖြစ်လို့ များမကြာခင် မထုတ်လာဘူးလို့ မပြောနိုင်ကြောင်းပါခင်ဗျာ။